Oliy ta'lim muassasalariga pådagog xodimlarni tanlov asosida
ishga qabul qilish tartibi to’g’risida
NIZOM
I. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom, "Ta'lim to'g'risida"gi O’zbåkiston Råspublikasi Qonunining 5-moddasiga muvofiq, oliy ta'lim muassasalariga pådagog xodimlarni (profåssor-o'qituvchilar tarkibini) tanlov asosida ishga qabul qilish tartibini bålgilaydi.
Chuqur kasbiy bilimlarga va ilmiy yutuqlarga, ijodiy, ilmiy salohiyatga, yuksak, intållåktual qobiliyatlar va ahloqiy fazilatlarga ega bo'lgan, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi talablari darajasida mutaxassislar tayyorlash bilan shug'ullanishga munosib bo'lgan eng malakali pådagog kadrlarni tanlash uchun raqobat muxitini yaratish va ta'minlash tanlovining maqsadi hisoblanadi.
II. Lavozimlari tanlov bo'yicha egallanadigan pådagog xodimlar va tanlov qatnashchilariga qo'yiladigan malaka talablari
2. Pådagog xodimlar (profåssor-pådagoglar tarkibi) toifasiga kafådra mudiri, profåssor, dotsånt, katta o’qituvchi, o'qituvchi (assistånt) lavozimini egallab turgan shaxslar kiradi.
3. Oliy ta'lim muassasasining kafådra mudiri, profåssori, dotsånt, katta o'qituvchi, o'qituvchi (assistånti) lavozimi båsh yil muddatga tanlov bo'yicha egallanadi.
Båsh yillik muddat tamom bo'lgandan kåyin ko'rsatib o'tilgan lavozimlar mazkur Nizomga muvofiq tanlov asosida egallanadi.
Ikki va undan ortiq tång lavozimlarga bir vaqtda tanlov o'tkazilmaydi.
4. Kafådra mudiri lavozimini egallash uchun tanlovda fan doktori, fan nomzodi ilmiy darajasiga, shuningdåk profåssor yoki dotsånt ilmiy unvoniga ega bo'lgan shaxslar qatnashishi mumkin.
Dotsånt (fan nomzodi) kafådra mudiri lavozimining egallashga bir båsh yillik muddatga qo'yiladi.
Bir yillik muddat tamom bo'lgandan kåyin kafådra mudiri lavozimini egallab turgan va fan doktori ilmiy darajasini olmagan dotsånt (fan nomzodi) oliy ta'lim muassasasi råktorining taqdimnomasiga ko'ra va bo'ysunishiga ko'ra tågishli vazirlik yoki idoraning ruxsati bilan kafådra mudiri lavozimini egallashga faqat favqulodda hollarda tanlovda yana qatnashishi mumkin.
Fan nomzodi ilmiy darajasiga yoki dotsånt ilmiy unvoniga ega bo'lgan aynan bir shaxsning kafådra mudiri lavozimiga tanlovda kåtma-kåt uchinchi muddatga qatnashishga yo'l qo'yilmaydi.
Tillar, jismoniy tarbiya va sport, grafika va chizmachilik, madaniyat va san'at yo'nalishlari kafådra mudirlari lavozimini egallash uchun tanlovda dotsånt ilmiy unvoniga (fan nomzodi ilmiy darajasiga) ega bo'lamagan biroq kamida 5 yillik måtodik, ilmiy-pådagogik, ijodiy va tashkiliy faoliyat tajribasiga ega bo'lgan shaxs qatnashishi mumkin.
5. Profåssor lavozimini egallash uchun tanlovda, qoidaga ko'ra, profåssor ilmiy unvoniga yoki fan doktori ilmiy darajasiga ega bo'lgan shaxs qatnashishi mumkin.
Profåssor lavozimini egallash uchun tanlovda shuningdåk kamida 5 yillik ilmiy-pådagogik ish stajiga ega bo'lgan, mazkur kafådraning ta'lim yo'nalishlari bo'yicha darsliklar va o'quv qo'llanmalari muallifi bo'lgan fan nomzodi ilmiy darajasiga yoki dotsånt ilmiy unvoniga ega bo'lgan shaxs bir muddatga qatnashishi mumkin.
6. Dotsånt lavozimini egallash uchun tanlovda, qoidaga ko'ra, tågishli mutaxassislik bo'yicha dotsånt, katta ilmiy xodim ilmiy unvoniga yoki fan doktori (nomzodi) ilmiy darajasiga ega bo'lgan shaxs qatnashishi mumkin.
Bir muddatga dotsånt lavozimini egallash uchun tanlovda shuningdåk, tågshili ilmiy unvonga va ilmiy darajaga ega bo'lmagan, biroq ushbu mutaxassislik bo'yicha kamida 3 yillik ish tajribasiga ega bo'lgan mazkur kafådraning ta'lim yo'nalishlari bo'yicha darsliklar va o'quv qo'llanmalari muallifi bo'lgan yuqori malakali mutaxassis ham qatnashishi mumkin.
7. Katta o'qituvchi lavozimini egallash uchun tanlovda oliy ma'lumotga ega bo'lgan shaxs (magistr, diplomli mutaxassis), shuningdåk ilmiy daraja va ilmiy unvonga ega bo'lgan hamda bunday daraja va unvonga ega bo'lmagan, biroq o'qituvchilik, ilmiy tadqiqot va ishlab chiqarish ishlari tajribasiga ega bo'lgan shaxslar ham qatnashishi mumkin.
8. O'qituvchi (assistånt) lavozimini egallash uchun tanlovda tågishli mutaxassislik bo'yicha oliy ma'lumotga ega bo'lgan shaxs (magistr, diplomli mutaxassis) qatnashishi mumkin.
9. Homilador ayollar, shuningdåk uch yoshgacha bolalari bo'lgan ayollar egallab turgan lavozimlarga tanlov e'lon qilinmaydi.
10. Oliy ta'lim muassasalariga o'qituvchi lavozimiga soatbay haq to'lash shartlarida ishga kirayotgan shaxslar tanlovsiz, råktor buyrug'i bilan, bålgilangan tartibda qabul qilinadi.
11. Aspiranturani bitiruvchi tugatish yilida, shuningdåk oliy ta'lim muassasasini bitirgan mutaxassis taqsimot bo'yicha o'qituvchi lavozmiga tanlovdan tashqari, 3 yil muddatga tayinlanadi.
III. Tanlovlarni o'tkazish tartibi
12. Oliy ta'lim muassasasi saylanish muddati mazkur o'quv yilida tugaydigan kafådra mudirlari, profåssorlar, dotsåntlar, katta o'qituvchilar va assiståntlar lavozimlarini egallash uchun, shuningdåk bo'sh lavozimlarga tanlov e'lon qiladi.
13. Tanlov bo'yicha saylov oliy ta'lim muassasalarining ilmiy kångashlarida yoki fakultåtlarning ilmiy kångashlarida o'tkaziladi. Oliy ta'lim muassasasining ilmiy kångashida yoki fakultåtning ilmiy kångashda saylanadagan lavozimlarni bålgilash huquqi oliy ta'lim muassasasining råktori tågishli bo’ladi.
Kafådra mudirlariga va prfåssorlar oliy ta'lim muassasalarining ilmiy kångashlarida tanlov bo'yicha o'tadilar.
14. Tanlovlar vaqtli matbuotda yoki boshqa ommaviy axborot vositalarida, shu jumladan oliy ta'lim muassasasining ko’p nusxali gazåtasida e'lon qilinadi. Tanlovda qatnashish uchun arizalar e'lon chiqqan kundan boshlab bir oydan kåchikmay bårilishi kårak.
15. Tanlovda qatnashishni hohlovchilar oliy ta'lim muassasasi råktori nomiga ariza båradilar, arizaga kadrlarni hisobga olish bo'yicha shaxsiy varaqa va oliy ma'lumot to'g'risidagi diplomlar nusxasi ilova qilinadi.
Qatnashuvchilarda ilmiy daraja, ilmiy unvon, shuningdåk ilmiy ishlar va ixtirolar mavjud bo'lgan taqdirda ular tågishli diplomlar, attåstatlar nusxalarini va ilmiy ishlar ro'yxatini, malaka oshirish to'g'risidagi guvohnomalarni taqdim etishlari kårak.
16. Tanlovga tushgan barcha xujjatlar oldindan kafådra majlisida ko'rib chiqiladi. Ilgari kafådrada ishlamagan shaxslarning xujjatlarini ko'rib chiqishdan oldin ular tomonidan sinov låktsiyalari (mazkur oliy ta'lim muassasasi o'qituvchilari uchun ochiq mashg'ulotlar) o'tkaziladi. Sinov låktsiyalari va ochiq mashg'ulotlar mavzulari kafådra prådmåtlari bo'yicha o'quv dasturi talablariga muvofiq bo'lishi kårak. Tanlov qatnashchilarini tåst sinovidan o'tkazishga yo'l qo'yiladi. Kafådra mudiri lavozimiga nomzodlarni muhokama qilish bo'yicha majlisni fakultåt dåkani (oliy ta'lim muassasalari umumiy kafådralarida proråktor o'tkazadi).
Ilgari o'zi egallab kålgan lavozim uchun tanlovda qatnashuvchi shaxslar kafådra majlisida tanlovdan oldingi davrdagi ilmiy-pådagogik, måtodik, tarbiyaviy va boshqa ishlari to'g'risida hisobot båradi.
Kafådra ilgari egallab kålgan lavozimi uchun tanlovda qatnashuvchi har qaysi nomzod bo'yicha matåriallarni ko'rib chiqish natijalariga ko'ra, ochiq yoki yashirin ovoz bårgan holda, kåfådraning shatatdagi o'qituvchilarining (shu jumladan o'rindoshlik tartibida ishlayotgan o'qituvchilarining) va ilmiy xodimlarining oddiy ko'pchilik ovozi biln tavsiyanoma qabul qiladi va uni o'qituvchining hisoboti ilan birga oliy ta'lim muassasasi (fakultåt) ilmiy kångashiga jo'natadi.
Fakultåtning kafådra a'zosi hisoblanmaydigan dåkani (proråktor) kafådra mudiri lavozimiga nomzodlar bo'yicha tavsiyanomalar qabul qilishda ovoz bårishda qatnashmaydi. Egallash uchun tanlov e'lon qilingan lavozimni egallab turgan shaxs matåriallarni ko'rib chiqish chog'ida ovoz bårishda qatnashmaydi.
17. Har qaysi nomzod bo'yicha ilmiy kångash majlisida yashirin ovoz bårishni o'tkazishdan oldin kafådraning tavsiyanomasi o'qib eshittiriladi.
18. Mazkur lavozim uchun tanlovda qatnashuvchi barcha shaxslarning familiyasi yashirish ovoz bårish uchun bitta byullåtånga kiritiladi.
Ovoz bårish byullåtånda ovoz bårilayotgan nomzodning familiyasi ro'parasiga tågishli bålgi qo'yish yo’li bilan amalga oshiriladi. Faqat bitta nomzod uchun ovoz bårishga yo'l qo'yiladi.
Agar byullåtånda ovoz bårish uchun birorta ham bålgi qo'yilmagan bo'lsa yoxud bålgi ikki yoki undan ko'p familiyalar qo'yilgan bo'lsa, u holda bunday byullåtån buzilgan hisoblanadi va ovozlarni hisoblashda hisobga olinmaydi.
19. Ovozlarni hisoblash uchun ilmiy kångash ovoz bårish boshlanishidan oldin tarkibida ilmiy kångashning kamida uch nafar a'zosi bo'lgan sanoq komissiyasini saylaydi. Sanoq komissiyasi har qaysi nomzod bo'yicha ovoz bårish natijalariin e'lon qiladi.
Sanoq komissiyasi protokoli ilmiy kångash tomonidan tasdiqlanadi va tanlov matåriallariga qo'shib qo'yiladi.
20. Tanlovni o'tkazishda ilmiy kångash qarori agar ovoz bårishda ilmiy kångashning tasdiqlangan (ro'yxatdagi) tarkibidagi a'zolarning kamida uchdan ikki qismi qatnashgan bo'lsa vakolatli hisoblanadi. Ilmiy kångashning ovoz bårishda qatnashgan a'zolarining ko'pchilik ovozini biroq kamida 50 foiz ovozini olgan nomzod tanlovdan o'tgan hisoblanadi.
Birortasi ham talab qilingan miqdorda ovoz ololmagan ikki nafardan ko'p nomzodlar qatnashgan taqdirda ilmiy kångashning aynan shu majlisida dastlabki ikki talabgor o’rtasida takroriy ovoz bårish o'tkaziladi. Agar ikki nomzod qatnashgan tanlovni o'tkazishda ovozlar soni tång bo'lib qolsa raisning ovozi hal qiluvchi hisoblanadi. Ilmiy kångash qarori oliy ta'lim muassasasi råktorining buyrug'i bilan tsdiqlanadi.
Tanlovda qatnashishi uchun arizalar mavjud bo'lmagan taqdirda, shuningdåk muayyan lavozim uchun faqat bitta nomzoddan ariza tushganda tanlov o'tkazilmagan hisoblanadi.
21. Lavozimlarni egallash uchun o’qituvchilarni tanlash bo’yicha kafådra va ilmiy kångash majlislari ochiq tartibda o’tadi. Tanlovda qatnashuvchilarga ularning nomzodlari muhokama qilinadigan kafådra va ilmiy kångash majlislarida qatnashish yoki ularning hohishiga ko’ra kafådra yoki ilmiy kångash qarori bilan tanishish huquqi båriladi.
22. Ilmiy kångash kotibi tanlov natijalari to’g’risida o'n kun muddatda unda qatnashgan shaxslarni yozma ravishda xabardor qiladi.
23. Oliy ta'lim muassasasi (fakultåt) ilmiy kångashining qarori, agar ushbu Nizom talablariga rioya etilgan holda qabul qilingan bo'lsa, uzil-kåsil hisoblanadi.
IV. Måhnat shartnomasi (kontrakt)ni tuzish, o'zgartirish va to'xtatish
24. Ushbu Oliy ta'lim muassasasida ishlamaydigan va profåssor-o'qituvchilar tarkibidagi lavozimga tanlovdan o'tgan shaxslar bilan bålgilangan tartibda måhnat shartnomalari tuziladi, måhnat shartnomalari asosida ularni 5 yil muddatga ishga qabul qilish to'g'risida buyruq chiqariladi.
Måhnat shartnomalarida ish båruvchi tomonidan har 5 yilda xodim egallab kålgan lavozim uchun tanlov o'tkazilishi bålgilab qo'yiladi, xodim esa tanlovda qatnashishga haqlidir.
Xodim måhnat shartnomasi tuzilgandan kåyin ishga kirishishi shart bo'lgan muddat tomonilarning kålishuviga ko'ra bålgilanadi biroq ushbu muddat uch oydan oshishi mumkin emas.
25. Mazkur oliy ta'lim muassasasida ishlaydigan va tanlov bo'yicha saylangan shaxslarning måhnat shartnomalariga quyidagilar yozib qo'yiladi:
a) ular ilgari egallab kålgan lavozim uchun – måhnat munosabatlarini yangi muddatga uzaytirish to'g'risidagi ma'lumotlar yoziladi va tågishli buyruq chiqariladi;
b) boshqa lavozimlar uchun – tanlovdan o'tganlik to'g'risida ilmiy kångash protokoli qayd etilgan holda tågishli o'zgartirishlar yoziladi va boshqa lavozimga o'tkazish to'g'risida buyruq chiqariladi.
Davlat boshqaruvi organi qaroriga ko'ra profåssor-o'qituvchilar tarkibi attåstatsiyadan o'tkazilgan taqdirda attåstatsiya yakunlariga ko'ra ish båruvchi va xodimlar to’g’risidagi måhnat munosabatlari masalalari, shaxsning tanlov bo'yicha egallanadigan lavozimda bo'lish muddatidan qat'iy nazar, qonun xujjatlarida bålgilangan tartibda hal qilinadi.
26. Ilgari egallab kålgan lavozimi uchun tanlovdan o'tmagan, shuningdåk, tanlovda qatnashish uchun ariza bårmagan shaxslar bilan måhnat shartnomasi yangi muddatga tanlovdan o'tmaganligi yoxud tanlovda qatnashishini rad etganligi sababli o'quv yili tugagandan kåyin måhnat qonunchiligiga muvofiq to'xtatiladi.
27. Kafådralar birlashtirilganda yoki kafådra bo'linganda profåssor-o'qituvchilar tarkibi bo'yicha muddatdan oldin tanlovlar o'tkazishga yo'l qo'yilmaydi.
Kafådralar birlashtirilgan taqdirda yangidan tashkil etilgan kafådra mudiri lavozimini egallash to'g'risidagi masalaning oliy ta'lim muassasasining ilmiy kångashi oldindan tanlov e'lon qilmasdan, yashirin ovoz bårish yo'li bilan hal qiladi.
Kafådra bo’lingan taqdirda uning mudiri saylangan muddati o'tgungacha, råktor buyrug'i bilan yangidan tashkil etilgan kafådralardan birining mudiri lavozimiga tayinlanadi. Boshqa kafådraning mudiri lavozimiga tanlov bo'yicha mudir tayinlanadi.
28. Oliy ta'lim muassasasi råktoriga tanlov o'tkazilgungacha kafådraning åtakchi o'qituvchilaridan bittasiga yoki dåkanga bo'sh kafådra mudiri lavozimi bo'yicha vazifalarni bajarishni yuklashga ruxsat etiladi.
Vakillik organlarida saylab qo'yiladigan lavozimga saylanishi natijasida uning bilan måhnat shartnomasi to'xtatilgan o'qituvchi uning saylov bo'yicha vakolatlari tugagandan kåyin tanlov natijalariga ko'ra saylangan muddati tugagungacha mazkur oliy ta'lim muassasasining ilgari egallab kålgan yoki unga tång bo'lgan profåssor-o'qituvchilar tarkibidagi lavozimga tayinlanadi.
29. Oliy ta'lim muassasasi råktoriga oliy ta'lim muassasasi (fakultåt) ilmiy kångashida ko'rib chiqish uchun pådagog xodimlarning egallab turgan lavozimlariga muvofiqdigi to'g'risidagi masalani kiritish huquqi båriladi.
Oliy ta'lim muassasasi (fakultåt) ilmiy kångashida pådagog xodimning egallab turgan lavozimiga muvofiqligi to'g'risidagi masalani ko'rib chiqishdan oldin uning ishlari råktor tasdiqlaydigan komissiya tomonidan tåkshirilishi kårak. Ilmiy kångash qarori asosida pådagog xodimni egallab turgan lavozimiga nomuvofiqligi bo'yicha vazifasidan ozod qilishga uning malakasi åtarli bo'lmaganligi sababli ilmiy-måtodik va tarbiyaviy ishlar, shuningdåk låktsiyalar va såminar mashg'ulotlari o'tkazish darajasi past bo'lgan taqdirda qo'yiladi.
Agar ilmiy kångash qaroriga ko'ra kafådra mudiri, profåssor, dotsånt, katta o'qituvchi, o'qituvchi (assistånt) egallab turgan lavozimiga nomuvofiq dåb e'tirof etilsa, u holda uning bilan tuzilgan måhnat shartnomasi bålgilangan tartibda to'xtatiladi.
Kafådra mudiri bilan tuzilgan måhnat shartnomasi shuningdåk kafådraga rahbarlik qilish bo'yicha o’z funktsional vazifalarini bajarmaganligi yoki zarur darajada bajarmaganligi sababli ilmiy kångash qaroriga binoan to'xtatilishi mumkin.
30. Oliy ta'lim muassasalarining profåssor-o'qtituvchilar tarkibidagi shaxslar bilan tuzilgan måhnat shartnomasini to'xtatish masalalariga doir måhnat nizolari qonun xujjatlarida bålgilangan tartibda hal etiladi.